Από την Αθήνα του 1998 στην Πόλη του 2013

Του Αλέξη Παπαχελά

Η Ιστορία κάνει κύκλους, αυτή είναι η γοητεία της όταν τη μελετάς, αλλά όχι απαραιτήτως και όταν τη ζεις... Βρέθηκα πριν από λίγες ημέρες στην Κωνσταντινούπολη για μια εκδήλωση στη μνήμη του γνωστού Τούρκου δημοσιογράφου Μεχμέτ Αλί Μπιράντ. Θυμήθηκα την έκφρασή του όταν είχε επισκεφθεί την Αθήνα περί το 1998. Ηταν εντυπωσιασμένος από τον πλούτο, τον δυναμισμό, το ευρωπαϊκό «χρώμα» που ήταν παντού εμφανές. «Πω πω, έχετε προχωρήσει πολύ εσείς, μας έχετε αφήσει πολύ πίσω», μου είπε στο τέλος μιας μεγάλης βόλτας στην Αθήνα. Ομολογώ πως αν ζούσε σήμερα θα ήταν αρκετά λογικό να αλλάξουμε ρόλους. Η Τουρκία του 2013 εκπέμπει αυτοπεποίθηση και έχει κάνει τεράστια βήματα που είναι εύκολα ορατά. Ας ξεκινήσουμε με το αεροσκάφος των τουρκικών αερογραμμών που ήταν γεμάτο Ελληνοαμερικανούς. Ποιος θα πίστευε πριν από 20 χρόνια ότι θα άκουγε τη φράση «πατριώτη με βοηθάς να κατεβάσω τη βαλίτσα;» σε ένα τουρκικό αεροπλάνο. Αυτή είναι όμως η πραγματικότητα, καθώς το αεροδρόμιο Ατατούρκ έχει καταστεί κόμβος για ταξίδια στην Αμερική, την Ασία και την Αφρική. Εμείς το παίζαμε εθνικώς υπερήφανοι και από τον πολύ λαϊκισμό κάναμε πανάκριβο το αεροδρόμιό μας, το οποίο ουδέποτε κατάφερε να γίνει, μικρός έστω, κόμβος. Στους δρόμους βλέπεις την οικοδομική ανάπτυξη και τα νέα συγκροτήματα που κτίζονται πάνω στον Βόσπορο. Και βεβαίως εντυπωσιάζουν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια που έχουν ανθήσει και τα οποία κάνουν τα ελληνικά ΑΕΙ να μοιάζουν με φτωχούς συγγενείς. Η Τουρκία έχει κάνει πολλά βήματα γιατί πέρασε από τον δικό της «Ανδρέα» στο πρόσωπο του Ερντογάν. Με μία μεγάλη διαφορά. Ο Τούρκος ηγέτης φρόντισε να εκσυγχρονίσει τη χώρα και να απελευθερώσει τις δημιουργικές της δυνάμεις, την ίδια ώρα που έβαζε μέσα στο σύστημα τις μάζες της Ανατολίας που τον ψήφισαν. Γκρέμισε πολλούς αναχρονιστικούς θεσμούς, αλλά έκτισε κιόλας ο Ερντογάν. Την Ιστορία δεν μπορείς όμως ποτέ να τη βλέπεις μέσα από μια... πολαρόιντ, μια στιγμιαία φωτογραφία. Η Τουρκία βρίσκεται σήμερα σε ακμή, αλλά υπάρχουν ρωγμές που τρομάζουν πολλούς που την παρακολουθούν προσεκτικά. Στην εξωτερική πολιτική δεν της έχει βγει τίποτα απολύτως, γιατί η υπερκινητικότητα και ο μεγαλοϊδεατισμός άνοιξαν μέτωπα χωρίς στρατηγικό όφελος. Στην οικονομία είναι πολλοί αυτοί που φοβούνται ότι θα σκάσει η φούσκα των ακινήτων και κατά συνέπεια των τραπεζών. Οσο για τη δημοκρατία, δοκιμάζεται όπως φαίνεται από τα όσα αντιμετωπίζουν οι μη καθεστωτικοί δημοσιογράφοι. Καλό είναι, λοιπόν, να μη βγάλουμε ακόμη συμπεράσματα για το τι μας επιφυλάσσει το μέλλον σε 20-30 χρόνια. Η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα σε πολύ χαμηλό σημείο, αλλά έχει ξαναπεράσει ανάλογες φάσεις στην ιστορία της. Και η Τουρκία αντιστοίχως έχει γνωρίσει άνθηση, έχει όμως περάσει και από περιόδους κατάρρευσης και παρακμής, ακόμη και στην πρόσφατη ιστορία της. Είπαμε, η Ιστορία δεν είναι ποτέ προβλέψιμη, βαρετή, γραμμική.

Πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Αναρτήθηκε από: ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ, στις , Σχόλια για το άρθρο

Επιχειρηματικότητα με κανόνες

Του Αλέξη Παπαχελά

Ολοι συμφωνούν πως για να ξαναπάρει τα πάνω της η ελληνική οικονομία πρέπει να ενισχυθούν οι υγιείς επιχειρήσεις, ή τουλάχιστον να σταματήσουν να τιμωρούνται. Καθημερινά ακούμε ιστορίες για τις επειχειρήσεις-ζόμπι, οι οποίες επιβιώνουν επειδή λειτουργούν σαν φαντάσματα: δεν πληρώνουν εισφορές, δεν πληρώνουν φόρους και ρίχνουν τις τιμές σε παράλογο σημείο. Απέναντί τους, οι επιχειρήσεις που είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα. Υπάρχουν βεβαίως και τα ακραία παραδείγματα με τα οποία κάτι πρέπει να γίνει. Η διαδικασία της πτώχευσης είναι ένας δοκιμασμένος τρόπος αναζωογόνησης του καπιταλισμού. Εδώ έχουμε παρεξηγήσει τα πράγματα και δυστυχώς η Δικαιοσύνη δεν ασχολείται επαρκώς με το θέμα. Μια εταιρεία βάζει φέσι σε όλη την αγορά και κατόπιν εντάσσεται στο άρθρο 99. Εν τω μεταξύ, ο ξάδελφος, ο κουμπάρος ή κάποιος «κολλητός» ανοίγει την ίδια επιχείρηση ή το ίδιο μαγαζί με ακριβώς το ίδιο αντικείμενο. Πρόκειται για την τέλεια κομπίνα: και το φέσι βάζουν και συνεχίζουν να λειτουργούν σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Μπορώ ασφαλώς να μπω στα παπούτσια κάποιου ανταγωνιστή ο οποίος με όλες τις δυσκολίες της εποχής, από τις συνέπειες της ύφεσης έως τις τράπεζες, προσπαθεί να τα βγάλει πέρα. Πουθενά στον κόσμο, ή τουλάχιστον στον προηγμένο κόσμο, δεν νοείται πτώχευση με παραμονή της ίδιας ιδιοκτησίας ούτε βεβαίως συνέχιση της ίδιας ακριβώς δραστηριότητας με τρόπο άδηλο και αδιαφανή. Είναι καιρός να αρχίσουμε να βάζουμε κανόνες στην ελληνική επιχειρηματικότητα και την αγορά. Δεν ήταν μόνο το Δημόσιο που είχε σοβαρές παθογένειες. Ενα κομμάτι του ιδιωτικού τομέα λειτουργούσε και θέλει να συνεχίσει να λειτουργεί σαν να βρίσκεται στο Φαρ Ουέστ.

Πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Αναρτήθηκε από: ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ, στις , Σχόλια για το άρθρο

Μια κανονική χώρα σε έναν κανονικό κόσμο

Του Αλέξη Παπαχελά

Ο πρωθυπουργός, όταν ερωτάται κατά πόσον σκέφτεται τις εκλογές, απαντά συνήθως με τη φράση «εκλογές θα γίνουν το 2016». Δεν είναι πολλοί, αν όχι ελάχιστοι, όσοι πιστεύουν κάτι τέτοιο, αλλά αυτό θα έπρεπε να ισχύει σε μια... κανονική χώρα. Η Ελλάδα δεν έχει τίποτα περισσότερο ανάγκη από την κανονικότητα και την ομαλότητα. Οποιο πρωτογενές πλεόνασμα και να βγάλει, όσοι επενδυτές και αν έλθουν για να ψάξουν ευκαιρίες, τίποτα δεν πρόκειται να γίνει αν δεν γνωρίζουμε όλοι πού ακριβώς πάει ο τόπος. Θα μου πείτε, είναι εύκολο αυτό; Προφανώς όχι, ειδικά σε μια χώρα που μέσα στο διάβα του χρόνου φλερτάρει συνεχώς με την αυτοκτονία και τις μεγάλες καταστροφές. Η Ελλάδα υπήρξε «κανονική χώρα» για κάποια διαστήματα της ιστορίας της, με μακρότερο ασφαλώς το διάστημα μετά τη Μεταπολίτευση. Τώρα το παλεύουμε. Από τη μια, καταλαβαίνουμε ότι το σημαντικό είναι να κρατηθούμε ως έθνος και ως άτομα εδώ που είμαστε. Από την άλλη, φλερτάρουμε με τον εθνικό διχασμό, τις μεγάλες συνωμοσίες και δημιουργούμε τις προϋποθέσεις να εισέλθουμε σε μια «ανώμαλη» φάση. Μεγάλη ευθύνη, όμως, για την επιστροφή της χώρας στην κανονικότητα έχουν και οι εταίροι και δανειστές. Ολοι οι σημαντικοί οικονομολόγοι, αριστεροί και δεξιοί, συμφωνούν πως κομβικό σημείο για να πάρει τα πάνω της η ελληνική οικονομία είναι η λύση του προβλήματος του χρέους. Τη στιγμή που θα ρυθμισθεί οριστικά το ζήτημα αυτό, θα υπάρξει μια εκτίναξη, μια ώθηση της οικονομίας, γιατί το μέλλον θα είναι πολύ πιο καθαρό και βατό. Και εδώ είναι που έχουμε μπλέξει για τα καλά σε έναν τρικούβερτο, τριμερή καυγά που δεν ξέρουμε πώς και πότε θα τελειώσει. Οι Γερμανοί και άλλοι Βόρειοι αποκλείουν το «κούρεμα», γιατί είναι παράνομο και γιατί δεν θα περνούσε από τα Κοινοβούλιά τους. Προτείνουν μια ημι-λύση που θα κρύψει το πραγματικό «κούρεμα», αλλά και γι’ αυτό διστάζουν να ξεκαθαρίσουν τι θα είναι και πότε θα συμβεί. Τώρα, μάλιστα, το μεταθέτουν για μετά τις ευρωεκλογές, προκειμένου να μην επηρεασθεί αρνητικά η κοινή τους γνώμη. Οσο για το ΔΝΤ, κάνει πάρτι με ξένα κόλλυβα, γιατί ξέρει ότι το δικό του χρέος δεν πρόκειται ποτέ να «κουρευτεί», οπότε υποστηρίζει το «κούρεμα» του χρέους των άλλων. Και η ΕΚΤ μοιάζει θυμωμένη που έχει μπλέξει με την Ελλάδα και κάνει το δικό της παιχνίδι. Ετσι, όμως, δεν πρόκειται ποτέ να φύγει το σύννεφο της αβεβαιότητος πάνω από τη χώρα. Η Ελλάδα πλήρωσε ακριβά, με τη μορφή της εξόδου των καταθέσεων και την ανυπαρξία επενδυτικού ενδιαφέροντος, τον κίνδυνο εξόδου από το ευρώ. Τώρα η ασάφεια γύρω από το χρέος και τις διαθέσεις της τρόικας μας έχει ξαναβάλει σε έναν φαύλο κύκλο. Καταλαβαίνω εν μέρει τον προβληματισμό των εταίρων μας, που σκέφτονται: «Και αν εμείς τους χαρίσουμε το χρέος και η πολιτική τους ελίτ ξαναρχίσει το τσάμικο με σπατάλες και διορισμούς, τι θα γίνει;». Είναι προφανές πως η οριστική λύση θα βασίζεται στην αρχή πως η ρύθμιση του χρέους γίνεται άπαξ και από εκεί και πέρα είμαστε μόνοι μας... Το οποίο πρακτικά σημαίνει πως ό,τι ελλείμματα παράγουμε θα πρέπει να τα καλύπτουμε δανειζόμενοι από τις αγορές ή τυπώνοντας χαρτάκια μικρής αξίας έναντι των κρατικών υποχρεώσεων.

Πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Αναρτήθηκε από: ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ, στις , Σχόλια για το άρθρο

Αρχείο