Κούρεμα, Χρεοκοπία, Δραχμή

Αναπαραγωγή του βίντεο
el
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Τέλη του 4Ου αιώνα π.Χ. στον ναό του Απόλλωνα στη Δήλο φυλάσσονται οι θησαυροί των Ελληνικών πόλεων – κρατών που ανήκουν στην Αθηναϊκή συμμαχία. Δεκατρείς πόλεις-κράτη προχωρούν σε δανεισμό από τον ναό. Πολύ σύντομα δημιουργούνται προβλήματα με 10 από αυτές. Οι δύο πόλεις δεν καταφέρνουν ποτέ να αποπληρώσουν τα χρέη τους, ενώ οι υπόλοιπες 8 ζητούν επαναδιαπραγμάτευση του χρέους.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Αρκετούς αιώνες μετά η σύγχρονη Ελλάδα θα πτωχεύσει επίσημα άλλες τέσσερις φορές αδυνατώντας να εξυπηρετήσει το εξωτερικό της χρέος, τα δάνεια που έχει συνάψει με το εξωτερικό ενώ περισσότερες είναι οι φορές που η σύγχρονη Ελλάδα θα πτωχεύσει αδυνατώντας να εξυπηρετήσει το εσωτερικό της χρέος.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Η πρώτη πτώχευση της Ελλάδας πραγματοποιήθηκε το 1827 πριν ακόμα δημιουργηθεί επίσημα το Ελληνικό κράτος. Η Αγγλία δανείζει στην Ελλάδα τα λεγόμενα επαναστατικά - κατά πολλούς ληστρικά - δάνεια από τα οποία μόνο το 20% φτάνει στον σκοπό τους, όμως πολύ γρήγορα η Ελλάδα δηλώνει αδυναμία να εξυπηρετήσει τα δάνεια που δεν είχε καν λάβει. Οι συνέπειες εκείνη την εποχή δεν ήταν όμως σοβαρές όπως μας εξηγεί ο Κώστας Κωστής καθηγητής Οικονομικής Ιστορίας στο Τμήμα Οικονομικών Σπουδών του Πανεπιστήμιου Αθηνών.
  • Κώστας Κωστής
    Κώστας Κωστήςκαθηγητής. Oικονομικής Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών
    Τα δάνεια αυτά χρησιμοποιήθηκαν από μια από τις ομάδες που ανταγωνίζονται για την εξουσία στην Ελλάδα προκειμένου να επιβληθεί στις υπόλοιπες, από την ομάδα Κουντουριώτη, η οποία επιβλήθηκε στις υπόλοιπες. Από την στιγμή που εξαντλούνται αυτοί οι πόροι δεν είναι δυνατόν να συναφθεί κάποιο άλλο δάνειο, δεν συμβαίνει τίποτα απολύτως άμεσα. Σε μια πιο μακροχρόνια προοπτική επειδή ως εγγυήσεις είχαν δοθεί οι εθνικές γαίες, όταν ο Καποδίστριας αργότερα θέλησε να διανείμει τις γαίες αυτές στους καλλιεργητές εμποδίστηκε από τους Άγγλους πιστωτές μας.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Όμως και στην δεύτερη επίσημη πτώχευση της Ελλάδας, το 1843, οι συνέπειες δεν είναι σοβαρές για τον πληθυσμό.
  • Κώστας Κωστής
    Κώστας Κωστήςκαθηγητής. Oικονομικής Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών
    Όταν η Ελλάδα σταματάει να εξυπηρετεί το δάνειο των 60 εκ. φράγκων, που της είχε δοθεί με την άφιξη του Όθωνα στην Ελλάδα, οι συνέπειες γενικότερα για τον πληθυσμό είναι περιορισμένες. Για την εξωτερική της πολιτική ίσως είναι πολύ πιο σημαντικές γιατί ασκείται πολύ μεγάλη πίεση στον Όθωνα και εκβιάζεται πολύ συχνά ο Όθωνας, προκειμένου να εξυπηρετήσει τα δάνεια αυτά. Δεν το κάνει ποτέ. Για πολλούς μάλιστα η έλλειψη της θέλησης, της ικανότητας να εξυπηρετηθούν αυτά τα δάνεια, είναι και ένας λόγος που έχασε την εξουσία.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Λίγο πριν την πτώση του Όθωνα το 1862 στην χώρα μας επιβάλλεται ένας διεθνής οικονομικός έλεγχος από τις Μεγάλες Δυνάμεις για να εισπράττουν δασμούς που θα εξυπηρετούν τα δικά τους δάνειά. Το 1878 όμως ξεσπά η κρίση του ανατολικού ζητήματος στην Βαλκανική και η χώρα προετοιμάζει τον στρατό της.
  • Κώστας Κωστής
    Κώστας Κωστήςκαθηγητής. Oικονομικής Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών
    Άρα χρειάζονται στρατό, άρα χρειάζονται ναυτικό, άρα χρειάζονται χρήματα, μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα αρχίζει ξανά η εξυπηρέτηση και των δανείων της επανάστασης και του δανείου των 60 εκ. φράγκων και είναι πλέον σε θέση να δανειστούν ξανά από τις αγορές.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Η αδυναμία ελέγχου του δημόσιου χρέους σε συνδυασμό με την κρίση στην εξαγωγή της ελληνικής σταφίδας και του καπνού οδηγεί στην τρίτη επίσημη χρεοκοπία του 1893 με την φράση του Τρικούπη στην Ελληνική Βουλή Δυστυχώς επτωχεύσαμεν.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Από αυτήν εδώ την αίθουσα, από αυτό το βήμα της Παλιάς Βουλής, ο πρωθυπουργός της χώρας Χαρίλαος Τρικούπης είπε στις 10 Δεκεμβρίου του 1893 την περίφημη φράση «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν». Βέβαια κοιτώντας κανείς τα πρακτικά της Βουλής βλέπουμε ότι ο Τρικούπης δεν είπε τη φράση αυτή ακριβώς έτσι αλλά αναφερόμενος στους δανειστές και στην πίεση που ασκούσαν προς την Ελλάδα για να πάρουν πίσω τα χρήματά τους είπε «πρέπει να λαλήσωμεν προς αυτούς επτωχεύσαμεν δυστυχώς» Βέβαια ο τύπος της εποχής και η αντιπολίτευση εκμεταλλεύτηκαν αυτή την δήλωση κι έτσι στην ιστορία έμεινε ότι ο Τρικούπης είπε «δυστυχώς επτωχεύσαμεν».
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Όταν ο Τρικούπης είπε το «δυστυχώς επτωχεύσαμε» τι έγινε την επόμενη μέρα στην Ελλάδα;
  • Κώστας Κωστής
    Κώστας Κωστήςκαθηγητής. Oικονομικής Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών
    Δεν νομίζω και εκεί ότι έγιναν πολλά πράγματα. Απλά περιορίζεται η εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους, το 35% του εξωτερικού δημοσίου χρέους, το 35% αν θυμάμαι καλά, και από κει και πέρα ο προϋπολογισμός εξακολουθεί να λειτουργεί όπως και προηγουμένως.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Ουσιαστικά ο Τρικούπης συνεχίζει την καταβολή μισθών και συντάξεων και προχωρά σε αυτό που σήμερα θα ονομάζαμε ένα κούρεμα του χρέους ύψους 65%, από το οποίο επλήγησαν αυτοί που κρατούσαν στα χέρια τους Ελληνικά ομόλογα.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Μετά τον θάνατο του Τρικούπη ακολουθεί ο καταστροφικός ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897. Η Ελλάδα βγαίνει νικημένη και ταπεινωμένη και τότε οι ξένοι πιστωτές επιβάλλουν για μία ακόμα φορά Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο για να μπορέσουν να πάρουν τα χρήματά τους πίσω. Το Ελληνικό κράτος δεν μπορεί πια να κάνει ότι δαπάνη θέλει.
  • Κώστας Κωστής
    Κώστας Κωστήςκαθηγητής. Oικονομικής Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών
    Ορισμένοι πόροι του δημοσίου, παραδείγματος χάριν τα τελωνεία γιατί είναι η πιο εγγυημένη πρόσοδος, διατίθεται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των διαφόρων δανείων σε μια λογικά ανάλογη με την σημερινή, ανάλογη αλλά σε καμία περίπτωση ίδια, επιβάλλουν έναν εξορθολογισμό της ελληνικής δημόσιας διοίκησης. Τόσο όσο τους ενδιαφέρει. Για τους δικούς τους στόχους, για τους δικούς τους στόχους, για τους δικούς τους σκοπούς.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Το Ελληνικό κράτος αρχίζει να εξυπηρετεί τα δάνειά του αλλά δεν μπορεί να συνάψει νέα. Τότε ιδρύεται η Τράπεζα της Ελλάδος ως όρος από τους ξένους για να ελεγχθεί η πορεία της οικονομίας και να μπορεί η Ελλάδα να ξαναδανειστεί από το εξωτερικό.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Το 1928 ο Πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος δανείζεται για αναπτυξιακούς σκοπούς - από το Σίτυ του Λονδίνου κυρίως - πιστεύοντας ότι με τις αποδώσεις των επενδύσεών του σε μεγάλα έργα θα μπορέσει στο μέλλον να εξυπηρετήσει τα δάνεια. Το 1929 όμως ξεσπά το παγκόσμιο οικονομικό κραχ. Και από το δυστυχώς επτωχεύσαμεν του Τρικούπη ακούμε το τελικώς επτωχεύσαμεν από τα χείλη του Βενιζέλου το 1932.
  • Κώστας Κωστής
    Κώστας Κωστήςκαθηγητής. Oικονομικής Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών
    Το ’32, ο Βενιζέλος πολύ απλά παραδέχεται ότι δεν υπάρχει καμία άλλη δυνατότητα, διακόπτει την εξυπηρέτηση του εξωτερικού δημοσίου χρέους, για την ακρίβεια και αυτός περνάει σε μια εξυπηρέτηση της τάξεως του, δεν θυμάμαι ακριβώς, 33% – 34% των ξένων δανείων, προκειμένου τα υπόλοιπα ποσά, δραχμικά πλέον να διατεθούν για την συνέχιση των μεγάλων παραγωγικών έργων, τα οποία είχαν ξεκινήσει στο μεταξύ.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Από την τελευταία χρεοκοπία του Βενιζέλου και για τα επόμενα 79 χρόνια μέχρι σήμερα η λέξη χρεοκοπία δεν θα ακουστεί στην Ελληνική επικράτεια. Η Ελλάδα θα καταφέρει να ρυθμίσει όλες τις οφειλές της με τους ξένους πιστωτές από τα δάνεια της ανεξαρτησίας, τα δάνεια του Όθωνα και τα προπολεμικά δάνεια μετά από πολλές πιέσεις μόλις την δεκαετία του 1960.
  • Κλέμενς  Φουστ
    Κλέμενς Φουστσύμβουλος γερμανικού υπ. Οικονομικών
    Η καθυστέρηση στο κούρεμα του χρέους είναι πολύ επιβλαβής, γιατί δημιουργεί ανασφάλεια. Το κράτος δεν γνωρίζει τι θα συμβεί και έτσι η Ελλάδα δεν μπορεί να ανακάμψει.
  • Αν Ζίμπερτ
    Αν Ζίμπερτκαθηγήτρια Διεθνούς Οικονομίας, Πανεπιστήμιο Λονδίνου
    Το ελληνικό χρέος πρέπει να μειωθεί περίπου στο 60%-80% παρά στο 20% για να ανακτηθεί η βιωσιμότητα.
  • Άντριου Λιλίκο
    Άντριου Λιλίκοοικονομολόγος, διευθυντής, European Economics
    Το αντίκτυπο αυτού θα είναι μία κανονική χρεοκοπία, καμία από αυτές τις περίτεχνες ανταλλαγές δεν θα την σταματήσει στο τέλος.
  • Μάρτιν Γουλφ
    Μάρτιν Γουλφαρθρογράφος, Financial Times
    Αν χρεοκοπήσετε θα πρέπει να χρεοκοπήστε βαθιά έτσι ώστε να μην χρειαστεί να το ξανακάνετε πάλι σύντομα.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Πόσο κοντά είμαστε σε ένα πιστωτικό γεγονός;
  • Ντέηβιντ Τζιν
    Ντέηβιντ Τζινγενικός σύμβουλος Ευρώπης, Διεθούς Ένωσης Παραγώγων (ISDA)
    Αυτή είναι μία καλή ερώτηση…
  • Κλέμενς  Φουστ
    Κλέμενς Φουστσύμβουλος γερμανικού υπ. Οικονομικών
    2 Απριλίου 2012. Ο νέος πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι μπαίνει στην κατάμεστη αίθουσα συνεδριάσεων της ΕΚΤ και κάνει μια σύντομη δήλωση: «Η Ελλάδα σε συνεννόηση με την ΕΚΤ αποφάσισε να εφαρμόσει αμέσως τη «νέα δραχμή», αρχικά σε αναλογία 1:1 με το ευρώ. Όλες οι εγχώριες τραπεζικές καταθέσεις θα μετατραπούν στο νέο νόμισμα. Η κυβέρνηση στην Αθήνα δήλωσε ότι δεν δύναται να κάνει συναλλαγές σε Ευρώ και προσφέρει την αξία των ελληνικών ομολόγων σε δραχμές στο 80% της αρχικής τους αξίας. Μέχρι την Τετάρτη οι Ελληνικές τράπεζες θα είναι κλειστές.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Το σενάριο μόλις ακούσατε είναι το πιο δραματικό σενάριο, από αυτά που σήμερα συζητούνται εδώ στην Αθήνα, στην Ευρώπη και σε ολόκληρο τον κόσμο. Εμείς αποφασίσαμε να ερευνήσουμε τα πιο πιθανά ενδεχόμενα για την ελληνική οικονομία από αυτά που θα συζητηθούνε στο τέλος της εβδομάδας στην σύνοδο κορυφής για να δούμε τι επιπτώσεις θα έχουν τα σενάρια αυτά στον καθένα από εμάς.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Το κούρεμα του χρέους κατά 21% δεν είναι απλά ένα σενάριο, είναι αυτό που Ελλάδα και Ευρωζώνη συμφώνησαν στις 21 Ιουλίου. Τότε, οι 17 ηγέτες των χωρών μελών της ευρωζώνης δεσμεύτηκαν σε ένα ακόμη πακέτο βοήθειας για την Ελλάδα με σκοπό όχι μόνο την χρηματοδότηση των ελλειμμάτων της, αλλά και την μείωση του χρέους της όπως επισημαίνουν ο πρώην Υπουργός Οικονομίας κ. Νίκος Χριστοδουλάκης, ο διευθυντής του ΙΟΒΕ Γιάννης Στουρνάρας και ο καθηγητής στο Πάντειο Νίκος Καραβίτης.
  • Νίκος Καραβίτης
    Νίκος Καραβίτηςαναπλ. καθηγητής. Δημόσιας Οικονομικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο
    Μη νομίσουμε ότι το χρέος μας θα μειωθεί κατά κάποιο θεαματικό τρόπο, απλώς περισσότερο σηματοδοτεί την θέληση της Ευρωζώνης, των εταίρων μας στο Ευρώ, να ασχοληθούν με την κατάσταση, να βοηθήσουν την κατάσταση και να βγουν όλοι μαζί, μαζί και η Ελλάδα, από αυτήν την κρίση.
  • Νίκος Χριστοδουλάκης
    Νίκος Χριστοδουλάκηςπρώην υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών
    Η συμφωνία ανανέωνε δίνοντας άλλα 120 δις, περίπου, στην Ελλάδα για τα επόμενα χρόνια, διασφαλίζοντας απολύτως της λήξεις ομολόγων και τις πληρωμές στους πιστωτές, έτσι μας έβγαζε από την αγωνία που θα είχαμε, και δεύτερον έδινε 15,5 δις Ευρώ στην Ελλάδα, χωρίς την απαιτούμενη εθνική συμμετοχή για να κάνουμε έργα υποδομής.
  • Ιωάννης Στουρνάρας
    Ιωάννης Στουρνάραςγενικός διευθυντής ΙΟΒΕ
    Τα σενάρια που έχουμε δουλέψει στο ΙΟΒΕ δείχνουν ότι το χρέος με αυτήν τη συμφωνία το 2020 θα είναι κάτω από 100% του ΑΕΠ, βεβαίως αν η Ελλάδα πετύχει τους στόχους. Άρα, λοιπόν η πρώτη καλή λύση είναι η συμφωνία της 21ης Ιουλίου.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Για να γίνουν όλα αυτά πάντως, στην Σύνοδο του Ιουλίου, η γερμανική πλευρά έθεσε έναν σημαντικό όρο: τον λογαριασμό για το Ελληνικό χρέος να μην το πληρώσουν αυτή τη φορά μόνο τα κρατικά ταμεία των ευρωπαϊκών χωρών αλλά και οι ιδιώτες επενδυτές, οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές εταιρίες, χάνοντας 21% από την αξία των ομολόγων τους.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Πώς θα γίνει αυτό; Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα ταξιδέψαμε στην Οξφόρδη. Στο τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του ιστορικού πανεπιστημίου της Οξφόρδης διδάσκει ο Γερμανός οικονομολόγος Κλέμενς Φουστ. Ο Φουστ είναι πρόεδρος της τεχνικής επιτροπής συμβούλων του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και θεωρεί ότι δικαίως η χώρα του απαίτησε την συμμετοχή και του ιδιωτικού τομέα.
  • Κλέμενς  Φουστ
    Κλέμενς Φουστσύμβουλος γερμανικού υπ. Οικονομικών
    Είναι θέμα δικαιοσύνης. Ο ιδιωτικός τομέας δάνεισε χρήματα στην Ελλάδα και αλλού. Αν δανείζεις χρήματα είναι φυσικό να υπάρχει ρίσκο. Κανένας δεν υποσχέθηκε ότι η Γερμανία θα ξεπλήρωνε τα ελληνικά χρέη. Η υπόσχεση ήταν το ακριβώς αντίθετο: η Γερμανία ή άλλες χώρες δεν θα πλήρωναν ποτέ Ελληνικό ή Ιταλικό ή Ισπανικό χρέος, όπως οι Ιταλοί δεν θα πληρώσουν ποτέ Γερμανικό χρέος.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Η απόφαση όμως που υπερασπίζεται ο Φουστ άνοιξε μία τεράστια συζήτηση που ακόμα δεν έχει ολοκληρωθεί και αποτελεί την πηγή για πολλά από τα σενάρια που ακούγονται τις μέρες αυτές. Με την απόφαση του Ιουλίου η Ελληνική κυβέρνηση δημοσίευσε αρχικά μια διερευνητική – όπως ονομάζεται - πρόταση που καλούσε τους ιδιώτες επενδυτές να διαλέξουν αν επιθυμούν να συμμετέχουν εθελοντικά σε μία βοήθεια για την Ελλάδα χάνοντας 21% από την αξία των ομολόγων που έχουν στα χέρια τους αλλά και να διαλέξουν ανάμεσα σε τέσσερις προτάσεις για το ΠΩΣ θα χάσουν αυτό το 21%. Όλη αυτή η διαπραγμάτευση φυσικά χρειάζεται χρόνο και εξειδικευμένη βοήθεια από το εξωτερικό.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Ταξιδέψαμε μέχρι το Λονδίνο. Στο Canary Warf, βρίσκεται το εντυπωσιακό κτίριο μίας από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Ευρώπης, της HSBC. Η HSBC, μαζί με την Γερμανική Deutsche Bank και την Γαλλική BNP Paribas κλήθηκαν από το Ελληνικό υπουργείο Οικονομικών να παράσχουν να παράσχουν στην Ελληνική Κυβέρνηση αυτή την εξειδικευμένη βοήθεια. Στα γραφεία της τράπεζας μας υποδέχθηκε ο Στίβεν Μέιτζορ, ανώτατο στέλεχος της HSBC, με ειδίκευση στα κρατικά ομόλογα. Από τον Ιούλιο και μετά ο Major και οι συνεργάτες του είναι επιφορτισμένοι να αναζητήσουν σε ολόκληρο τον κόσμο αυτούς που έχουν στα χέρια τους ελληνικά ομόλογα, και να διαπραγματευτούν μαζί τους αν και πώς θα χάσουν οι δεύτεροι εθελοντικά το 21% της αξίας τους. Πως όμως πείθεις κάποιον ιδιώτη επενδυτή να δεχτεί ένα κούρεμα στα ομόλογά του;
  • Στίβεν Μέητζορ
    Στίβεν Μέητζορεπικεφαλής τμήματος Fixed Income, HSBC
    Πρέπει να τους συμφέρει για να το κάνουν, να έχουν κέρδος, να παρουσιάσουν ομόλογα που έχουν αγοραστική αξία στο 50 και να καταλήξουν με κάτι που αποτιμάται στο 70 – στο 79 αν το κούρεμα είναι 21%. Τόσο απλά. Αν οι όροι είναι ελκυστικοί, τότε με χαρά θα ανταλλάξουν τα ομόλογά τους με καινούρια.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Όμως η πιο βασική προϋπόθεση σε αυτή την ανταλλαγή των ομολόγων δεν είναι μόνο να είναι οι όροι ελκυστικοί. Όταν κανείς αρχίζει να διαπραγματεύεται με τους πιστωτές του αν μπορεί να τους επιστρέψει λιγότερα χρήματα από αυτά που τους χρωστάει, πολλά μπορούν να πάνε στραβά, ενώ κάποιοι μπορεί καν να μην συμφωνήσουν. Και εκεί χρειάζονται οι δικηγόροι. Ένα από τα μεγαλύτερα δικηγορικά γραφεία του κόσμου, το Allen and Overy διαθέτει ειδικό τμήμα για τέτοιου είδους υποθέσεις. Οι δικηγόροι εδώ, έχουν πραγματοποιήσει μεταξύ άλλων και τους ομολογιούχους στην χρεοκοπία της Αργεντινής. Στα γραφεία της Allen and Overy στο City του Λονδίνου συναντήσαμε τον έλληνα δικηγόρο και μέτοχο της εταιρείας κ. Γιάννη Μανουηλίδη. Ο Μανουηλίδης μας εξηγεί ότι το αν μια τέτοια διαδικασία θα εξελιχθεί ομαλά ή όχι εξαρτάται ακριβώς από το τι θα σκεφτεί να προσφέρει η Ελλάδα και η Ευρωζώνη σε αυτούς που δεν θα συμφωνήσουν με την πρόταση του Ιουλίου που βρίσκεται ήδη στο τραπέζι.
  • Γιάννης Μανουηλίδης
    Γιάννης Μανουηλίδηςδικηγόρος, Allen & Overy LLP
    Όλες οι ανταλλαγές που έχουν γίνει σε άλλες χώρες, που έχουν διαφορές, αρκετές τεχνικές διαφορές από αυτό που γίνεται τώρα ή που προτείνεται να γίνει τώρα για την Ελλάδα, όλες αυτές οι ανταλλαγές - πλην της ανταλλαγής της Αργεντινής - έχουν γίνει με απόλυτη ομαλότητα και χωρίς κανένα ιδιαίτερο πρόβλημα. Στην Αργεντινή δεν υπήρξε ομαλότητα και αυτό ήταν γιατί αυτό που πρότεινε η Αργεντινή, το οποίο δεν ήταν εθελοντικό, ήταν «take it or leave it», αυτό είναι δεν έχετε επιλογή, αυτό που πρότεινε η Αργεντινή ήταν μια πολύ χαμηλή τιμή στους ομολογιούχους, και αυτό ξεσήκωσε διάφορες αντιδράσεις.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Ο αριθμός αυτών που θα συμφωνήσουν ή θα δεν θα συμφωνήσουν με τις ήδη υπάρχουσες προτάσεις είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο σε όλη αυτή τη διαδικασία. Αυτό είναι και το σημείο που θα καταστήσει την διαδικασία ενός κουρέματος εθελοντική ή όχι. Αν η συμμετοχή στο κούρεμα είναι εθελοντική, τότε δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος χρεοκοπίας εξαιτίας του.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Η λέξη – κλειδί είναι «εθελοντικό».
  • Ντέηβιντ Τζιν
    Ντέηβιντ Τζινγενικός σύμβουλος Ευρώπης, Διεθούς Ένωσης Παραγώγων (ISDA)
    Αυτό είναι το σημαντικό ερώτημα.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Ο Ντέιβιντ Τζιν γενικός σύμβουλος της ISDA για την Ευρώπη έχει κι αυτός το γραφείο του στο City του Λονδίνου. Η ISDA είναι η Διεθνής Ένωση Συμφωνιών Ανταλλαγής Παραγώγων, ο οργανισμός που κρίνει αν ανταλλαγές σαν αυτή που πρότεινε η Ευρωζώνη και η Ελλάδα τον Ιούλιο αλλά και αναδιαρθρώσεις χρέους γίνονται εθελοντικά η όχι. Μέλη της ISDA είναι όλες σχεδόν οι μεγάλες τράπεζες του κόσμου. Μία ειδική επιτροπή της ISDA είναι το διεθνώς αναγνωρισμένο σώμα που αποφασίζει για το αν μία αναδιάρθρωση χρέους ή ένα κούρεμα των Ελληνικών ομολόγων συνιστά πιστωτικό γεγονός ή κατ’ άλλους χρεοκοπία.
  • Ντέηβιντ Τζιν
    Ντέηβιντ Τζινγενικός σύμβουλος Ευρώπης, Διεθούς Ένωσης Παραγώγων (ISDA)
    Αν κάτι τέτοιο συμβεί, ή αν κάποιος θεωρήσει ότι μπορεί να συνέβη, θα έρθει στην ISDA και θα ρωτήσει την επιτροπή, η οποία αποτελείται από τράπεζες-μέλη και επενδυτές, για να μάθει αν αυτό που συνέβη εμπίπτει στους όρους του συμβολαίου που ορίζει το πιστωτικό γεγονός και η επιτροπή θα κοιτάξει τις δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες και θα αναρωτηθεί αν αυτό που συνέβη εμπίπτει στους όρους του συμβολαίου.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Μέχρι στιγμής κανείς δεν έχει επίσημα απευθυνθεί στην ISDA για να ρωτήσει αν η πρόταση της 21ης Ιουλίου συνιστά πιστωτικό γεγονός Ο Ντείβιντ Geen όμως τονίζει ότι αυτό δεν έχει ακόμη συμβεί, ενδεχομένως διότι η ανταλλαγή αυτή βρίσκεται στο στάδιο της πρότασης. Τα δεδομένα μπορεί να αλλάξουν αν το κούρεμα του 21% ανακοινωθεί επισήμως.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Αν η πρόταση γίνει ανακοίνωση, περιμένετε ότι κάποιοι να σας καλέσουν για να ρωτήσουν αν το κούρεμα 21% είναι πιστωτικό γεγονός;
  • Ντέηβιντ Τζιν
    Ντέηβιντ Τζινγενικός σύμβουλος Ευρώπης, Διεθούς Ένωσης Παραγώγων (ISDA)
    Ναι, αν ανακοινωθεί σίγουρα θα υπάρξει κάποιος που θα θέσει το ερώτημα.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Πώς θα μπορούσε η Ελληνική κυβέρνηση να αποφύγει μία αναδιάρθρωση να θεωρηθεί πιστωτικό γεγονός;
  • Ντέηβιντ Τζιν
    Ντέηβιντ Τζινγενικός σύμβουλος Ευρώπης, Διεθούς Ένωσης Παραγώγων (ISDA)
    Η πρόταση συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα του Ιουλίου αποτελεί μία εθελοντική ανταλλαγή υπάρχοντος χρέους με νέο χρέος, και με νέους όρους. Γενικά, επειδή αυτό είναι εθελοντικό, γενικά δεν θα συνιστούσε πιστωτικό γεγονός.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Τι θα συμβεί όμως στην περίπτωση που η Ελλάδα δεν τα βρει με τους πιστωτές της σε εθελοντική βάση;
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Και ενώ η διαδικασία για συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα σε κούρεμα 21% του χρέους δεν έχει ολοκληρωθεί, ενώ ακόμα δεν γνωρίζουμε αν θα προσέφευγε κάποιος στην ISDA για τη συμφωνία αυτή, αλλά και σε ποια περίπτωση κάτι τέτοιο θα συνιστούσε χρεοκοπία ή όχι, μια νέα συζήτηση ξεκίνησε από τη Γερμανία για την αναθεώρηση της συμφωνίας του Ιουλίου αλλά και για ένα ακόμη μεγαλύτερο κούρεμα.
  • Στίβεν Μέητζορ
    Στίβεν Μέητζορεπικεφαλής τμήματος Fixed Income, HSBC
    Τότε ήταν μια καλή ιδέα για το οικονομικό περιβάλλον του Ιουλίου, αλλά τα πράγματα προχώρησαν. Τα οικονομικά δεδομένα δεν είναι ίδια, είναι χειρότερα όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά για όλους.
  • Αν Ζίμπερτ
    Αν Ζίμπερτκαθηγήτρια Διεθνούς Οικονομίας, Πανεπιστήμιο Λονδίνου
    Ήταν ένα επιθυμητό σενάριο για αυτούς που διαμορφώνουν την πολιτική της ΕΕ, επειδή έβαζε την Ελλάδα στην αναμονή, αλλά δεν πλησιάζει καν στην ανάκτηση της βιωσιμότητας για την Ελλάδα. Απλά, θα παρέτεινε την άθλια λιτότητα.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Η Ann Sibert είναι καθηγήτρια οικονομικών στο παράρτημα Birbeck του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Πριν την απόφαση του Ιουλίου το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε από οικονομολόγους που συνεργάζεται να κάνουν μία έρευνα για τις πιθανές συνέπειες μίας πρόωρης χρεοκοπίας της Ελλάδας. Η Sibert είναι ο άνθρωπος που συνέταξε αυτή την έκθεση και θεωρεί ότι το κούρεμα 21% αποτελεί μία μη ικανοποιητική λύση για την Ελλάδα.
  • Αν Ζίμπερτ
    Αν Ζίμπερτκαθηγήτρια Διεθνούς Οικονομίας, Πανεπιστήμιο Λονδίνου
    Είναι ένα ανεπαρκές κούρεμα. Το ελληνικό χρέος πρέπει να μειωθεί περίπου στο 60%-80% παρά στο 20% για να ανακτηθεί η βιωσιμότητα.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Το ίδιο όμως πιστεύει και ο σύμβουλος του Γερμανού υπουργού Οικονομικών στην Οξφόρδη.
  • Κλέμενς  Φουστ
    Κλέμενς Φουστσύμβουλος γερμανικού υπ. Οικονομικών
    Όταν ξεκινάς τέτοιες διαπραγματεύσεις, είναι καλύτερο να έχεις μια μακροχρόνια προοπτική. Να αναρωτιέσαι αν στο τέλος της διαπραγμάτευσης θα μπορέσει ο οφειλέτης να κάνει μια νέα αρχή σε μία βιώσιμη κατάσταση. Αυτό το κούρεμα δεν οδηγεί στην βιωσιμότητα. Το κούρεμα είναι πολύ μικρό και το χρέος πολύ μεγάλο.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Για πολλούς οικονομολόγους στην Ελλάδα, όλη αυτή η συζήτηση για αναδιάρθρωση του χρέους με μεγαλύτερου κούρεμα που προήλθε από την γερμανική πλευρά προκαλεί μόνο προβλήματα.
  • Νίκος Χριστοδουλάκης
    Νίκος Χριστοδουλάκηςπρώην υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών
    Η ανακίνηση αυτού του θέματος τώρα, ήτανε άκαιρη, και δεν προσφέρει κανένα όφελος στην Ελλάδα διότι ακόμα δεν έχει λήξει η προηγούμενη διαδικασία που αποφασίστηκε τον Ιούλιο για να μειωθεί η οφειλή στους ξένους πιστωτές κατά 21%. Πρώτα θα πρέπει να τελειώσει αυτό, μέσα στον Οκτώβριο, να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες, να μπούνε οι υπογραφές, και αν έπειτα από την πάροδο μερικών μηνών δούνε η ΕΕ, η ΕΚΤ και η Ελληνική κυβέρνηση ότι και πάλι δεν βγαίνουν τα νούμερα, πράγμα το οποίο εγώ το αμφισβητώ, τότε μπορούν να ξανασυζητήσουνε μια νέα εθελοντική συμμετοχή, κατά προτίμηση από αυτούς που δεν συμμετείχαν στην πρώτη, διότι είναι πάρα πολύ δύσκολο αυτοί που μόλις υπέγραψαν 21% μείωση, να πας και να τους ξαναπείς «ξέρεις, ξέχασα άλλο ένα 29% και έλα να το συμπληρώσουμε».
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Σταδιακό η όχι, το σημαντικό στην περίπτωση ενός μεγαλύτερου κουρέματος είναι τι θα αποφανθεί η ISDA. Υπάρχει περίπτωση ένα κούρεμα πάνω από 20% να θεωρηθεί χρεοκοπία; Ο Ντέιβιντ Τζιν είναι και αυτός προβληματισμένος.
  • Ντέηβιντ Τζιν
    Ντέηβιντ Τζινγενικός σύμβουλος Ευρώπης, Διεθούς Ένωσης Παραγώγων (ISDA)
    Το ερώτημα είναι αν είναι εθελοντικό, και το κούρεμα είναι 50%, τότε ποιος θα συμφωνήσει με αυτό? Δεν ξέρω...
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα αποφασίσαμε να επισκεφθούμε τα γραφεία των Financial Times, της εφημερίδας που κύριο αντικείμενό της έχει να διαβλέπει και να αφουγκράζεται ποιες οι προθέσεις των αγορών. Εκεί συναντήσαμε τον Martin Wolf, έναν από τους διασημότερους αρθρογράφους της εφημερίδας και τον ρωτήσαμε αν πιστεύει ότι ένα τέτοιο κούρεμα της τάξης του 50% θα μπορούσε να είναι αναίμακτο.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Πιστεύετε ότι οι ομολογιούχοι θα δεχτούν να συμμετέχουν, ή πιστεύετε ότι θα υπάρξει πρόβλημα;
  • Μάρτιν Γουλφ
    Μάρτιν Γουλφαρθρογράφος, Financial Times
    Έχοντας συμφωνήσει με τους ομολογιούχους κάτι συγκεκριμένο, έχοντας περάσει την διαδικασία να πετύχει αυτή η συμφωνία, μετά να αρχίζετε ξαφνικά από την αρχή με μία νέα συμφωνία, μου φαίνεται απίθανο το ότι θα μπορούσε κανείς να καταφέρει εύκολα μία εθελοντική συμφωνία.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Κάναμε και την ίδια ερώτηση και στον Steven Major, η τράπεζα του οποίου μπορεί να κληθεί να διαπραγματευτεί ένα πιθανό μεγαλύτερο κούρεμα.
  • Μάρτιν Γουλφ
    Μάρτιν Γουλφαρθρογράφος, Financial Times
    Ο ιδιωτικός τομέας, οι τράπεζες που τώρα έχουν πιθανόν συμφωνήσει στο κούρεμα των ομολόγων τους κατά 21%, είναι πρόθυμες να δεχθούν ένα κούρεμα 50% τώρα;
  • Στίβεν Μέητζορ
    Στίβεν Μέητζορεπικεφαλής τμήματος Fixed Income, HSBC
    Αν κρατάς κάτι που έχει μία τιμή 40 ή 50 και σου πουν να το αλλάξεις με κάτι που αποτιμάται στα 70, αυτό αξίζει. Αν κρατάς κάτι που αξίζει 50 και σου πουν να το αλλάξεις με κάτι άλλο που αξίζει 50, τότε πρέπει να σιγουρευτείς ότι το δεύτερο θα είναι καλύτερης ποιότητας. Οπότε μπορεί ακόμη να λειτουργήσει (μια τέτοια συμφωνία). Είναι πολύ νωρίς για να πούμε. Όλοι θα πρέπει να κάνουν ξανά τους υπολογισμούς τους. Κανένας επενδυτής ή τράπεζα δεν βρίσκονται στο ίδιο σημείο.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Στην Οξφόρδη από την άλλη ο σύμβουλος του γερμανού υπουργού Οικονομικών δίνει μία άλλη διάσταση.
  • Κλέμενς  Φουστ
    Κλέμενς Φουστσύμβουλος γερμανικού υπ. Οικονομικών
    Δεν πιστεύω ότι μία εθελοντική αναδιάρθρωση θα είναι αρκετή, οπότε θα πρέπει να γίνει καταναγκαστική. Οι ιδιώτες πιστωτές θα πρέπει να εξαναγκασθούν να ανταλλάξουν τα ομόλογα τους, ή εναλλακτική πρόταση που τους θα γίνει θα πρέπει να είναι τόσο μη ελκυστική, ώστε να εξαναγκασθούν σε μία αναδιάρθρωση. Η ελάφρυνση του χρέους που χρειάζεται είναι τόσο μεγάλη, το απαραίτητο κούρεμα είναι τόσο μεγάλο, που δεν μπορεί να γίνει σε εθελοντική βάση.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Τι θα σήμαινε κάτι τέτοιο;
  • Ιωάννης Στουρνάρας
    Ιωάννης Στουρνάραςγενικός διευθυντής ΙΟΒΕ
    Εάν οι τράπεζες τελικά εξαναγκαστούν είτε από την Ελλάδα είτε από άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, θα πουν σε πρώτη φάση κοιτάξτε να δείτε δε δέχομαι, αυτό. Εάν λοιπόν εμείς συνεχίσουμε να επιμείνουμε και πούμε έτσι μονομερώς ότι δεν θα σας πληρώσουμε τότε αυτό θα σημάνει πιστωτικό γεγονός.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Που αυτό τι συνέπειες θα έχει μετά;
  • Ιωάννης Στουρνάρας
    Ιωάννης Στουρνάραςγενικός διευθυντής ΙΟΒΕ
    Σημαίνει χρεοκοπία. Να το πω απλά για να το καταλάβει ο κόσμος, μπαίνουμε σε αχαρτογράφητα νερά πια. Και πρέπει αυτό να το αποφύγουμε λοιπόν.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Χρεοκοπία σημαίνει αυτό το σενάριο και για τον Φουστ. Μια χρεοκοία όμως, που θεωρεί ότι θα έχει μικρές απώλειες.
  • Κλέμενς  Φουστ
    Κλέμενς Φουστσύμβουλος γερμανικού υπ. Οικονομικών
    Υποθέτω ότι οι ελληνικές καταθέσεις δεν θα υποστούν απώλειες, τουλάχιστον οι μικροί καταθέτες με περιορισμένα χρήματα. Τα πράγματα μπορεί να είναι διαφορετικά για επαγγελματίες επενδυτές που έχουν επενδύσει σε ελληνικές τράπεζες. Μπορεί να υποστούν απώλειες, όπως και οι μέτοχοι.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Κάτι ακόμη, που δεν γνωρίζουμε σε αυτό το σενάριο είναι πως θα στηριχτούν τα ασφαλιστικά ταμεία που επίσης κατέχουν ένα μεγάλο αριθμό ελληνικών ομολόγων. Με την απόφαση του Ιουλίου υπήρχε η διαβεβαίωση ότι όσα ομόλογα ανταλλάξουν τόσα θα πάρουν με μία διαφορά διάρκεια αποπληρωμής τους σε 30 χρόνια αλλά αναβαθμίζοντας τα σε 3 ΑΑΑ αξίας. Με το νέο σενάριο και με ένα μεγαλύτερο κουρέμα, κανείς δεν ξέρει τι θα μπορούσε να συμβεί με τις συντάξεις μας. Για να στηρίξουν με νέα κεφάλαια τις τράπεζες, μετά τη μεγάλη κρίση, που θα φέρει ένα μεγαλύτερο κούρεμα στις ελληνικές και ξένες τράπεζες, η Ευρωπαϊκή ένωση ετοιμάζει την ενίσχυση του ταμείου χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, που με τόση αγωνία και μετά τη θετική ψήφο της Σλοβακίας, που μόλις την Πέμπτη μπόρεσε να περάσει απ’όλα τα κοινοβούλια της Ευρωζώνης.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Ο Νίκος Καραβίτης πάντως φοβάται ότι σε ένα τέτοιο σενάριο μεγαλύτερου κουρέματος τα πράγματα μπορεί να βγουν εύκολα εκτός ελέγχου.
  • Νίκος Καραβίτης
    Νίκος Καραβίτηςαναπλ. καθηγητής. Δημόσιας Οικονομικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο
    Σενάρια τύφλα να χει ο Δαλιανίδης, κυκλοφορούν τόσα πολλά σε όλη την Ευρώπη, αν πάμε σε άλλα σενάρια με υποχρεωτικό κούρεμα του χρέους, με άλλες λύσεις, τότε κανείς δεν μας εγγυάται ότι αυτός ο οργανισμός, αυτή η επιτροπή δεν θα πει «υπήρξε χρηματοπιστωτικό γεγονός», οι κερδοσκόποι να πάνε ταμείο και βεβαίως η εθνική οικονομία και ο λαός να πάει κουβά.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Για τον αρθρογράφο της Financial Times Martin Woolf, ότι και να κάνουμε δεν θα είναι αρκετό και η Ελλάδα κάποια στιγμή θα αναγκαστεί να χρεοκοπήσει.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Υπάρχει τρόπος να αποφύγουμε την πτώχευση;
  • Μάρτιν Γουλφ
    Μάρτιν Γουλφαρθρογράφος, Financial Times
    Επιμένω στην άποψη, ότι ενώ είναι ίσα-ίσα πιθανό να φανταστεί κανείς ότι η Ελλάδα μπορεί να μην πτωχεύσει, είναι πιθανόν να το φανταστείτε, αλλά η αποφυγή της πτώχευσης δεν είναι πιθανή.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Στο ιστορικό πανεπιστήμιο της Οξφόρδης μπορεί κανείς να βρει ερευνητές που έχουν ασχολούνται με όλα σχεδόν επιστημονικά αντικείμενα. Έτσι δεν είναι σίγουρα έκπληξη ότι εδώ ανακαλύψαμε ότι ο σύμβουλος του γερμανού υπουργού Οικονομικών μελέτησε και κατέγραψε στην γερμανική εφημερίδα Handelsblatt με κάθε λεπτομέρεια αυτό που και ο ίδιος βάφτισε το χειρότερο σενάριο. Ποιο είναι αυτό; Η ζωή στην Ελλάδα μετά το Ευρώ. Το άρθρο του Φουστ μάλιστα, είναι τόσο γλαφυρό που μοιάζει σα να διαβάζει κανείς μία εφημερίδα από το μέλλον.
  • Κλέμενς  Φουστ
    Κλέμενς Φουστσύμβουλος γερμανικού υπ. Οικονομικών
    2 Απριλίου 2012. Η Ελλάδα δηλώνει αποχώρηση από την νομισματική ένωση και παρουσιάζει την «Νέα Δραχμή».
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Γιατί γράψατε αυτό το άρθρο;
  • Κλέμενς  Φουστ
    Κλέμενς Φουστσύμβουλος γερμανικού υπ. Οικονομικών
    Γράψαμε αυτό το άρθρο επειδή οι Γερμανοί, οι Έλληνες και οι Ευρωπαίοι πρέπει να γνωρίζουν ότι η έξοδος μεμονωμένων χωρών από την Ευρωζώνη μπορεί να έχουν πολύ αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις. Κατά την άποψή μου αυτή δεν είναι η λύση για την κρίση. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την κρίση κρατώντας όλες τις χώρες μέσα στην Ευρωζώνη.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Μία ανάλογη προσέγγιση αλλά για εντελώς διαφορετικούς λόγους προσπάθησε να κάνει πριν από κάποιες ημέρες για λογαριασμό της εφημερίδας Telegraph και ένας άλλος οικονομολόγος. Ο Andrew Lilico διευθυντής της εταιρείας οικονομικών ερευνών Europe Economics που συμβουλεύει οργανισμούς σε θέματα ρύθμισης αγορών θεωρεί την έξοδο της Ελλάδας από το Ευρώ, κάτι παραπάνω από σίγουρη. Και όπως σημείωνε και στο άρθρο του, ξέρει ακριβώς τι θα εξελιχθεί μετά από αυτήν.
  • Άντριου Λιλίκο
    Άντριου Λιλίκοοικονομολόγος, διευθυντής, European Economics
    Θα μετατραπούν όλα στο νέο νόμισμα, πιθανώς την πρώτη μέρα. Θα γίνει υποτίμηση 55%-60% και πιθανώς θα υπάρξει πληθωρισμός 20% ή υψηλότερος, ανάλογα κατά πόσο μπορεί να συγκρατηθεί στην συγκεκριμένη περίπτωση. Αυτό σίγουρα αρκεί για να «κάψει» τα ασφαλιστικά ταμεία. Στις ελληνικές τράπεζες πιθανώς να απαγορευτούν οι αναλήψεις για κάποιες μέρες, οι τράπεζες θα εθνικοποιηθούν. Με τον καιρό θα μπορεί κανείς να πάρει τα χρήματά του σε νέο νόμισμα, όχι σε Ευρώ.
  • Αν Ζίμπερτ
    Αν Ζίμπερτκαθηγήτρια Διεθνούς Οικονομίας, Πανεπιστήμιο Λονδίνου
    Ας πούμε ότι έχει κάποιος 100 χιλιάδες ευρώ που θα γίνουν 100 χιλιάδες νέες δραχμές, αν η ισοτιμία 1:1 την επόμενη ημέρα θα είναι 3 νέες δραχμές για ένα Ευρώ.
  • Νίκος Καραβίτης
    Νίκος Καραβίτηςαναπλ. καθηγητής. Δημόσιας Οικονομικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο
    Εκεί που το ευρώ από 340 δραχμές που κόστιζε θα φτάσει πάνω από 500-600 ή δεν ξέρω πόσο, η διολίσθηση της αξίας της δραχμής θα γίνεται κάθε μήνα με τεράστιες υποτιμήσεις κάθε μήνα.
  • Ιωάννης Στουρνάρας
    Ιωάννης Στουρνάραςγενικός διευθυντής ΙΟΒΕ
    Οι Έλληνες θα τρέξουνε όσοι προλάβουνε, άπαξ και αρχίσει η κουβέντα περί εξόδου από το ευρώ να βγάλουν τα λεφτά τους έξω.
  • Κλέμενς  Φουστ
    Κλέμενς Φουστσύμβουλος γερμανικού υπ. Οικονομικών
    Οι άνθρωποι θα προσπαθήσουν να εξάγουν τα χρήματα από την χώρα, οπότε η κυβέρνηση θα παγώσει τους λογαριασμούς και θα πρέπει να λάβει δραστικά μέτρα. Οι πολίτες θα θυμώσουν αν παγώσουν οι λογαριασμοί τους. Όλοι θα χάσουν πολλά χρήματα.
  • Άντριου Λιλίκο
    Άντριου Λιλίκοοικονομολόγος, διευθυντής, European Economics
    Ίσως θα πρέπει να ληφθούν και άλλα μέτρα ελέγχου της κυκλοφορίας των ανθρώπων που θα διαδηλώνουν στον δρόμο, έξω από τις τράπεζες με τις κατσαρόλες τους, όπως έγινε στην Αργεντινή το 1990.
  • Ιωάννης Στουρνάρας
    Ιωάννης Στουρνάραςγενικός διευθυντής ΙΟΒΕ
    Η Ελλάδα επειδή δεν είναι αυτόνομη ούτε σε τρόφιμα δεν θα μπορεί να εισάγει τρόφιμα, σήμερα μόνο για βόιο κρέας εισάγουμε 1 δις. Ευρώ το χρόνο. Δεν θα μπορεί να εισάγει βενζίνη, πρώτες ύλες, καταλαβαίνετε τι σημαίνει αυτό.
  • Μάρτιν Γουλφ
    Μάρτιν Γουλφαρθρογράφος, Financial Times
    Και τελικά θα είμαστε μια χώρα εξαθλιωμένη με ένα νόμισμα χωρίς καμία αξία, χωρίς καμία παραγωγική βάση, χωρίς τραπεζικό σύστημα, που δε θα έχουμε τρόπο να γυρίσουμε και να αρχίσουμε να φτιάχνουμε κάτι.
  • Άντριου Λιλίκο
    Άντριου Λιλίκοοικονομολόγος, διευθυντής, European Economics
    Κάτι άλλο που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι ότι μια ελληνική πτώχευση θα σήμαινε τεράστιες ζημιές για τον Κυπριακό τραπεζικό τομέα, που είναι εξαιρετικά εκτεθειμένος στην Ελλάδα. Η Κύπρος πιθανότατα θα κατέρρεε οικονομικά – τουλάχιστον θα ήσασταν δύο μαζί στο ίδιο καζάνι – και θα βγαίνατε την ίδια στιγμή μαζί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
  • Ιωάννης Στουρνάρας
    Ιωάννης Στουρνάραςγενικός διευθυντής ΙΟΒΕ
    Πολλοί λένε λοιπόν, μα θα βγούμε από το ευρώ, θα μπορέσουμε να τυπώσουμε χρήμα, και να υποτιμήσουμε την δραχμή. Απαντώ. Είναι σαν να έρχεται ένας γιατρός, να τον φωνάζουν γιατί υπάρχει ένας ετοιμοθάνατος ασθενής και έρχεται με ένα πολύ ισχυρό φάρμακο, ο ασθενής όμως την στιγμή που θα βγει η Ελλάδα από το ευρώ θα πεθάνει.. Επομένως τώρα το να εφαρμόσεις εσύ τώρα το φάρμακο της υποτίμησης σε έναν νεκρό δεν έχει απολύτως καμία αξία.
  • Νίκος Χριστοδουλάκης
    Νίκος Χριστοδουλάκηςπρώην υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών
    Αυτά τα σενάρια της ασύντακτης και άτακτης χρεοκοπίας υποδαυλίζονται από ορισμένους οι οποίοι έχουνε άλλου τύπου φαντασιώσεις: να φύγει η Ελλάδα από το Ευρώ επειδή οι ίδιοι είναι φαλιριμένοι ή επειδή οι ίδιοι έχουν εξάγει κεφάλαια και θέλουν να το επανεισάγουνε για να αγοράσουν ότι θέλουνε στην Ελλάδα για ένα κομμάτι ψωμί. Και πιστεύω ότι αυτό το χατίρι στους φαληρημένους και τους κερδοσκόπους, δεν πρέπει να το κάνουμε. Πρέπει να ανασυνταχθούμε, να δουλέψουμε και έτσι να αποφύγουμε, όχι μόνο την πιθανότητα, που νομίζω δεν υπάρχει, αλλά και τη φαντασίωση της ασύντακτης χρεοκοπίας. Ασύντακτη χρεοκοπία, σημαίνει χάος. Και στο χάος, οι μόνοι που δεν κερδίζουν είναι οι μισθωτοί και οι φτωχοί, γιατί αυτοί θα υποφέρουνε πολύ περισσότερο. Αυτοί που θα κερδίσουνε θα ναι οι προετοιμασμένοι, οι οποίοι δουλεύουνε από τώρα τα σενάρια αυτά, και νομίζω ότι όλοι κάτι πρέπει να κάνουμε για να τους βγούνε ξινά.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Αλλά και για τον Στίβεν Μέιτζορ της HSBC τα σενάρια της εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ είναι απλά ένα διαπραγματευτικό χαρτί.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Υπάρχει περίπτωση η Ελλάδα να βγει από την Ευρωζώνη;
  • Στίβεν Μέητζορ
    Στίβεν Μέητζορεπικεφαλής τμήματος Fixed Income, HSBC
    Όχι. Σύντομη απάντηση. Δεν ξέρω από προέρχονται αυτά (τα σενάρια). Ίσως είναι ένα μέσο διαπραγμάτευσης στις διάφορες συναντήσεις. Πάντα υπάρχει η ανορθόδοξη άποψη αν δεν δουλεύει κάτι, τότε σπάσε το. Είναι σαν τον γάμο. Αν δεν λειτουργεί, διαζύγιο. Βασικά, δεν είναι η μοναδική λύση, μπορείτε να τα βρείτε, και δεν βλέπω κανένα συμφέρον για τους Έλληνες να φύγουν από το Ευρώ.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Ο Μέιτζορ θεωρεί ότι δεν είναι μόνο η Ελλάδα αυτή που έχει να χάσει από μία έξοδο από το Ευρώ. Στην συνέντευξή μας, μας είπε κάτι που σπανίως ακούμε καθαρά. Ότι μια Ελληνική έξοδος από το Ευρώ θα μπορούσε ενδεχομένως να πλήξει και την Γερμανία.
  • Στίβεν Μέητζορ
    Στίβεν Μέητζορεπικεφαλής τμήματος Fixed Income, HSBC
    Η Γερμανία κερδίζει από το Ευρώ, επειδή το Ευρώ είναι πιο αδύναμο, απ’ ότι συνήθως. Ένα γερμανικό Ευρώ θα στοίχιζε 1,8 δολάρια, τώρα είναι στα 1,3 δολάρια. Αυτή η διαφορά είναι 30%-40%. Μια τέτοια εξέλιξη θα εξαφάνιζε τα οφέλη των γερμανικών εξαγωγών και η οικονομία θα έμπαινε σε ύφεση σε μια νύχτα. Ακόμη, η Γερμανία ωφελείται σήμερα από εξαιρετικά χαμηλότοκο δανεισμό, εξαιτίας της αβεβαιότητας που υπάρχει αλλού. Ιταλία και Ισπανία πληρώνουν 4% ή 5% για χρήματα ενός χρόνου, η Γερμανία πληρώνει 0.5%, όχι επειδή η Γερμανία είναι σε καταπληκτική κατάσταση, αλλά επειδή οι άλλοι έχουν κρίση, που σημαίνει ότι η Γερμανία δανείζεται τεχνητά με φθηνά επιτόκια. Η Γερμανία ωφελείται από το Ευρώ σήμερα, και έχει ευεργετηθεί πάρα πολύ τα τελευταία δέκα χρόνια.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Και πέστε ότι εμείς αγνοήσουμε όλους του ειδικούς και ότι παρ όλα τα δεινά που περιγράφουν – από την απώλεια των εισοδημάτων μας στο μισό μέχρι την έλλειψη σε βασικά είδη διατροφής – και αποφασίζουμε να επιστρέψουμε στην δραχμή, υπάρχει ακόμη μία παγίδα για το ελληνικό κράτος.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Στην πρόταση που κατέθεσε η Ελληνική Κυβέρνηση προς τους ιδιώτες τον Ιούλιο σχετικά με την εθελοντική ανταλλαγή ομολόγων, ένα από τα κίνητρα που τους προσέφερε ήταν ότι τα νέα ομόλογα δεν θα εκδίδονται με βάση το Ελληνικό δίκαιο, όπως είναι μέχρι τώρα, αλλά με βάση το Βρετανικό Δίκαιο. Το Βρετανικό Δίκαιο θα εφαρμόζεται εξάλλου υποχρεωτικά σε όλα τα ομόλογα που θα εκδίδονται από το 2013 και μετά για όλους.
  • Γιάννης Μανουηλίδης
    Γιάννης Μανουηλίδηςδικηγόρος, Allen & Overy LLP
    Ο λόγος που έβαλε αυτήν την στιγμή ένα δίκαιο διαφορετικό από το ελληνικό είναι για να απομονώσει τον κίνδυνο, να διαβεβαιώσει τους επενδυτές ότι δεν πρόκειται να αλλάξει μονομερώς η Ελλάδα τους όρους του ομολόγου στο μέλλον. Και είναι πάρα πολύ σημαντικό να καταλάβει κανείς ότι ένα ομόλογο είναι ουσιαστικά μια υπόσχεση, δεν έχει τίποτα το πολύπλοκο, είναι υπόσχεση, «θα σε πληρώσω». Διαλέγοντας η Ελλάδα ένα μη ελληνικό δίκαιο δίνει ακριβώς την απόλυτη βεβαιότητα στον ομολογιούχο ότι δεν πρόκειται να του αλλάξει τους όρους, λέει στους πιστωτές της, μη φοβάστε δεν πρόκειται να το κάνω. Δέθηκα στο κατάρτι σαν τον Οδυσσέα δεν πρόκειται να πηδήξω και να κάνω κάτι τρελό.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Ο κίνδυνος όμως που μπορεί να ενέχει το Βρετανικό Δίκαιο για την Ελλάδα είναι στην περίπτωση της εξόδου της χώρας μας από τη Ευρώ. Αν η ποσότητα των ομολόγων που θα έχει συνάψει η Ελλάδα με το Βρετανικό δίκαιο είναι μεγάλη τότε θα πρέπει να τα αποπληρώσει σε ευρώ και όχι σε δραχμή. Αν είναι πολλά μπορεί και να μην καταφέρει να το κάνει. Σε αυτή την περίπτωση, σύμφωνα με το Βρετανικό δίκαιο οι ξένοι πιστωτές μας θα μπορούν να κατάσχουν περιουσία της Ελλάδας στο εξωτερικό.
  • Μάρτιν Γουλφ
    Μάρτιν Γουλφαρθρογράφος, Financial Times
    Ας υποθέσουμε ότι υπήρχε «νέα δραχμή» και ένας μεγάλος αριθμός συμβολαίων (ομολόγων) είχε εκδοθεί σε ξένη νομοθεσία, πχ. Βρετανική, η Ελληνική κυβέρνηση ή οι έλληνες ιδιώτες θα ήταν υπόλογοι για αυτά σε Ευρώ.
  • Ιωάννης Στουρνάρας
    Ιωάννης Στουρνάραςγενικός διευθυντής ΙΟΒΕ
    Θα έλεγα είναι μία διαβάθμιση, ένα μεγαλύτερο πρόβλημα από ότι θα ήταν αν κηρύσσαμε στάση πληρωμών με βάση το ελληνικό δίκαιο, διότι τώρα θα μπορούν να μας κάνουν για παράδειγμα κατασχέσεις σε φορτία πλοίων, ελληνικών.
  • Μάρτιν Γουλφ
    Μάρτιν Γουλφαρθρογράφος, Financial Times
    Οπότε ναι, η μετακίνηση της (νομικής) δομής των συμβολαίων εκτός Ελλάδος θα επηρεάσει σημαντικά τα περιθώρια ελιγμών της ελληνικής κυβέρνησης στην περίπτωση πχ. μίας εξόδου από το Ευρώ.
  • Νίκος Χριστοδουλάκης
    Νίκος Χριστοδουλάκηςπρώην υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών
    Όταν λοιπόν φύγουμε από το ευρώ, δε μας περιμένει κανείς παράδεισος όπου θα περπατάμε ελεύθερα και όλα θα ναι ωραία διότι δε θα χρωστάμε. Όλοι θα μας κυνηγάνε. Και ο Σώζων εαυτώ, σωθήτω.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Στα γραφεία της Allen & Overy στο Λονδίνο, συναντήσαμε έναν από τους πιο γνωστούς διεθνώς δικηγόρους, καθηγητής και σύμβουλος του Βασιλικού Στέμματος τον κ. Φίλιπ Γουντ. Ο δικηγόρος με την τεράστια εμπειρία σε συμβόλαια χρεοκοπίας είναι καθησυχαστικός.
  • Φίλιπ Γουντ
    Φίλιπ Γουντδικηγόρος, Allen & Overy LLP
    Από την σκοπιά ενδεχόμενης απειλής για το κράτος από ενέργειες πιστωτών που θα στοχεύουν στην κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων, αυτό συμβαίνει πολύ σπάνια γιατί όλες οι χώρες απαγορεύουν την κατάσχεση εθνικών στοιχείων, και όλες αυτές οι συζητήσεις για πιστωτές που θα έρθουν να κατάσχουν την Ακρόπολη είναι ανοησίες, Δεν θα συνέβαινε ποτέ κάτι τέτοιο. Όλες οι χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας δεν επιτρέπουν ασφαλιστικά μέτρα ή κατασχέσεις εσωτερικών αγαθών. Φυσικά, περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό μπορεί να είναι εκτεθειμένα, αλλά στην πράξη τα στοιχεία αυτά δεν ανήκουν στο κράτος, ανήκουν συνήθως στην Κεντρική τράπεζα ή σε άλλες κρατικές επιχειρήσεις οπότε είναι προφυλαγμένα από απαιτήσεις έναντι του κράτους.
  • Σοφία  Παπαϊωάνου
    Σοφία Παπαϊωάνου
    Ο βρετανός γκουρού των δικαστηρίων κοιτά μια ενδεχόμενη χρεοκοπία της Ελλάδας με πιο φλεγματική βρετανική ματιά…Και ζητά και από όλους εμάς να κάνουμε ακριβώς το ίδιο.
  • Φίλιπ Γουντ
    Φίλιπ Γουντδικηγόρος, Allen & Overy LLP
    Η κρατική χρεοκοπία είναι σύνηθες φαινόμενο στην ιστορία. Από το 1980 πάνω από τα μισά κράτη του κόσμου έχουν χρεοκοπήσει, συνήθως για πολύ μικρό διάστημα. Και αν πάτε πίσω 100-110 χρόνια, θα δείτε ότι σχεδόν όλα τα κράτη του κόσμου έχουν χρεοκοπήσει. Δεν είναι λοιπόν μία ασυνήθιστη κατάσταση. Ακόμη, οι πτωχεύσεις δεν συμβαίνουν μόνο σε σπάταλους ανθρώπους, κάποιες κορυφαίες εταιρίες έχουν πτωχεύσει. Πολύ πρόσφατα παραδείγματα είναι η Ρολς Ρόις και η Τζένεραλ Μότορς. Και αν σκεφτεί κανείς ότι κάθε κράτος τον τελευταίο αιώνα έχει χρεοκοπήσει, θα δει κανείς ότι είναι μια συνήθης κατάσταση και δεν περιλαμβάνει απαραίτητα υπαιτιότητα, ή ενοχή, ή ντροπή. Είναι απλά κάτι που συμβαίνει σους ανθρώπους. Μπορεί να πει κανείς, ότι κάποιες φορές συνέβη από κακοδιαχείριση, κάποιες από ατυχία, κάποιες από συνδυασμό των δύο, αλλά τις περισσότερες φορές συμβαίνει όχι από φοβερά λάθη ή κακία, αλλά εξαιτίας του γεγονότος ότι οι άνθρωποι είναι συχνά γλυκείς και γοητευτικοί, άλλες φορές εύπιστοι, άλλες φορές ανόητοι, άλλοτε εύπιστοι και κάνουν πράγματα που ίσως δεν θα έπρεπε. Οπότε συνηθίζω να αντιμετωπίζω ψύχραιμα τέτοιες καταστάσεις και πιστεύω ότι είναι σημαντικό να έχει κανείς τέτοια στάση.

Σχόλιο

  • Χρηστος
    Kαλα..Οτι βρωμαει προπαγανδα δεν το συζητω.. Η μονη απορια που εχω εαν πηρατε αδεια απο την αμερικανικη πρεσβεια ? Αντε γεια..και οταν μου δωσετε την εντυπωση των αδεσμευτων δημοσιογραφων τα ξαναλεμε.
  • n/a
    Πάρα πολύ ωραίο και τεχνοκρατικό.

Προσθέστε το σχόλιό σας



Την Δευτέρα 17 Οκτωβρίου στις 23.00 στον ΣΚΑΪ, ΟΙ ΝΕΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ανοίγουν με μια μεγάλη έρευνα για το χειρότερο σενάριο. Τι θα συνέβαινε αν η Ελλάδα επέστρεφε στην Δραχμή; Τι σημαίνει για την καθημερινή μας ζωή ένα μικρότερο ή μεγαλύτερο κούρεμα του χρέους; Και πότε και ποιός αποφασίζει αν μία χώρα σαν την Ελλάδα έχει κηρύξει ή όχι πτώχευση; Η Σοφία Παπαϊωάννου ταξιδεύει στο Λονδίνο για να συναντήσει αποκλειστικά τους ανθρώπους που αυτή την στιγμή συζητούν τις λεπτομέρειες μιας λύσης για την Ελλάδα. Στο κέντρο της Βρετανικής πρωτεύουσας η εκπομπή μπαίνει στα γραφεία της ISDA, της διεθνούς Ένωσης Παραγώγων που είναι ο οργανισμός που έχει τον τελικό λόγο στην πτώχευση μιας χώρας και ρωτά πότε, με ποιες διαδικασίες και σε ποια περίπτωση μπορεί η Ελλάδα να θεωρηθεί χρεοκοπημένη. Μπροστά στην κάμερα της εκπομπής τραπεζίτες που χειρίζονται το ελληνικό χρέος και έχουν λόγο στις αποφάσεις για κούρεμα απαντούν σε «επικίνδυνες» ερωτήσεις για την Ευρωπαϊκή κρίση, ενώ η εκπομπή αποκαλύπτει ποια ενδεχόμενα μελετούν εδώ και καιρό οι Ευρωπαίοι για την ελληνική περίπτωση.