Ο σύμβουλος του πρωθυπουργού

  • Αλέξης Παπαχελάς
    Αλέξης Παπαχελάς
    κ. Σκιόπα, σας ευχαριστώ πολύ που είστε μαζί μας σήμερα.
  • Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Ευχαριστώ πολύ.
  • Αλέξης Παπαχελάς
    Αλέξης Παπαχελάς
    Ταξιδεύετε συχνά, συναντάτε ακαδημαϊκούς, ανθρώπους των αγορών, ποιο είναι το πρώτο πράγμα που σας ρωτάνε όσον αφορά το που πηγαίνει η Ελλάδα;
  • Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Με ρωτούν αν η εφαρμογή του προγράμματος προσαρμογής που υπεγράφη τον Μάιο προχωρά. Κάποιοι είναι σκεπτικοί, οι περισσότεροι πιστεύουν ότι οι Έλληνες κάνουν σημαντική πρόοδο. Η άποψή μου είναι ότι οι πρώτοι δύο έλεγχοι (ΕΕ-ΔΝΤ) πήγαν καλά και τώρα είναι σημαντικό να δουλέψετε για την επιτυχία της τρίτης και της τέταρτης.
  • Αλέξης Παπαχελάς
    Αλέξης Παπαχελάς
    Είπατε ότι έχουν ληφθεί κάποιες σημαντικές αποφάσεις να κοπούν μισθοί και συντάξεις. Είπατε ακόμη ότι οι λεπτομέρειες θα κάνουν την διαφορά στην εφαρμογή της νέας φάσης του προγράμματος, πχ. διοικητικές αποφάσεις κτλ. Είστε Ιταλός, γνωρίζετε καλά τη γραφειοκρατία. Πόσο δύσκολο πιστεύετε ότι θα είναι αυτό;
  • Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Είναι και μακροχρόνιο και δύσκολο. Σε κάποιο βαθμό η δουλεία που έχει γίνει μέχρι σήμερα ήταν λιγότερο δύσκολη από αυτά που έρχονται. Μέχρι τώρα ήταν απαραίτητο να πάρετε πολύ δύσκολες – πολιτικά – αποφάσεις, να τις κάνετε νόμους και να περάσετε αυτούς του νόμους και βεβαίως να αποφύγετε την απώλεια πολιτικής εμπιστοσύνης. Αυτά πήγαν καλά, συμπεριλαμβανομένων και των αποτελεσμάτων των τελευταίων εκλογών. Αυτό που έρχεται τώρα είναι οι διαρθρωτικές αλλαγές στο δημόσιο και σε περιοχές που λειτουργεί και ο ιδιωτικός τομέας. Αυτό δεν γίνεται με απλές αποφάσεις αλλά με πραγματικές αλλαγές στην οργάνωση και την συμπεριφορά που θα χρειαστούν χρόνο και μεγάλη επιμονή. Αυτή είναι μια δύσκολη στιγμή που θα κρατήσει περίπου έναν χρόνο.
  • Αλέξης Παπαχελάς
    Αλέξης Παπαχελάς
    Το ερώτημα είναι πόσο χρόνο έχει η Ελλάδα; Γνωρίζουμε ότι οι αγορές είναι ανυπόμονες και θέλουν περισσότερα αποτελέσματα. Πόσο χρόνο νομίζετε ότι έχουμε;
  • Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Νομίζω ότι αν αυτές οι αλλαγές γίνουν με επιμονή, η Ελλάδα θα έχει το χρόνο να τις πραγματοποιήσει επιτυχώς. Αυτή τη στιγμή οι αγορές δεν επικεντρώνουν στην Ελλάδα, κοιτούν την Ιρλανδία και άλλες χώρες, η Ελλάδα απολαμβάνει έναν «μήνα του μέλιτος» αφού η προσοχή βρίσκεται σε άλλα σημεία της Ευρωζώνης, και αυτό δίνει χρόνο στην Ελλάδα για αλλαγές. Είναι πολύ σημαντικό, όταν η προσοχή επιστρέψει στην Ελλάδα, να δουν οι παρατηρητές ότι έχει επιτευχθεί πραγματική αλλαγή.
  • Αλέξης Παπαχελάς
    Αλέξης Παπαχελάς
    Όσον αφορά την Γερμανία, την πολιτική και τις ανησυχίες της. Τι εξελίξεις βλέπετε; Δεν είμαστε σίγουροι τι θέλει η κ. Μέρκελ από την Ευρώπη και από τις χώρες της περιφέρειας; Ποια είναι η άποψή σας;
  • Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Η άποψή μου είναι ότι αν κοιτάξει κανείς τις σκληρές αποφάσεις που έχει πάρει η Ευρώπη, υπό την ηγεσία της Γερμανίας και πάντα με τη συναίνεση της Γερμανίας, είναι ξεκάθαρο ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμεί οικονομική σταθερότητα και την επιτυχή διαχείριση της κρίσης. Στην Γερμανία είναι πολιτικά δύσκολο να παρουσιάσει κανείς κάποια από τα σχέδια διάσωσης στην κοινή γνώμη, επειδή οι Γερμανοί πιστεύουν ότι έχουν προσφέρει το μερίδιό τους στην οικονομική σταθερότητα και ανάπτυξη και ότι το πρόβλημα έρχεται από άλλα μέρη της Ευρωζώνης. Αυτό είναι αλήθεια. Όμως επίσης αλήθεια είναι ότι αυτά τα πακέτα διάσωσης είναι προς το συμφέρον και της Γερμανικής οικονομίας, που είναι ο μεγαλύτερος δανειστής των χρεωμένων χωρών, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας, και ότι κάποιες τράπεζες της θα υπέφεραν περισσότερο αν αυτά τα σχέδια προσαρμογής δεν γίνονταν.
  • Αλέξης Παπαχελάς
    Αλέξης Παπαχελάς
    Να υποθέσω ότι δεν βλέπετε κίνδυνο να φύγει η Γερμανία από το Ευρώ, ή να προωθήσει η Γερμανία δυο ζώνες του Ευρώ;
  • Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Όχι. Αντιλαμβάνομαι ότι κάποιοι πολύ απλοϊκοί άνθρωποι πιστεύουν σε τέτοιες ιδέες, αλλά από όσα βλέπω είναι ξεκάθαρο ότι η πολιτική ηγεσία γνωρίζει ότι τέτοιες αποφάσεις θα είναι καταστροφικές για την Γερμανία.
  • Αλέξης Παπαχελάς
    Αλέξης Παπαχελάς
    Υπάρχουν κάποιοι στην Ελλάδα που πιστεύουν ότι μία γενναία αναδιάρθρωση του χρέους είναι η λύση, ότι αυτό θα δώσει στην Ελληνική κυβέρνηση την ευκαιρία για μια πιο χαλαρή οικονομική πολιτική και χαλάρωση των μέτρων. Τα πιστεύετε;
  • Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Όχι δεν το πιστεύω. Είναι λανθασμένη άποψη όπως είναι μεγάλο λάθος ότι η αναδιάρθρωση χρέους είναι αναπόφευκτη. Φυσικά αν η Ελλάδα δεν κάνει τη δουλειά της, κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι θα γίνει. Το πρόγραμμα που υπεγράφη τον Μάιο είναι εντελώς εφικτό και αν εκτελεστεί επιτυχώς θα αποτρέψει το χειρότερο σενάριο. Από την άλλη και αναδιάρθρωση να γίνει, η Ελληνική οικονομία θα πρέπει να κάνει τις ίδιες προσαρμογές με αυτές του προγράμματος. Οπότε δεν υπάρχουν πλεονεκτήματα σε αυτό το υποθετικό σενάριο.
  • Αλέξης Παπαχελάς
    Αλέξης Παπαχελάς
    Έχω ρωτήσει πάρα πολλούς ανθρώπους, ποιο θα είναι το χειρότερο σενάριο; Μερικοί πιστεύουν ότι ακόμη και στην περίπτωση που δεν πληρούμε ορισμένα κριτήρια, είμαστε τόσο ασφαλείς στο άμεσο μέλλον που δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος χρεοκοπίας ή κάποιου είδους αναδιάρθρωσης. Το πιστεύετε αυτό;
  • Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Σε τελική ανάλυση η Ελλάδα θα πρέπει να πείσει τις αγορές, που αγοράζουν τα κρατικά ομόλογα, ότι αξίζει να επενδύσει κανείς σε Ελληνικά αξιόγραφα. Το χειρότερο σενάριο είναι το να μην αντιδρούν θετικά οι αγορές. Δεν πιστεύω ότι αυτό θα συμβεί, αν η Ελλάδα συνεχίζει να εφαρμόζει το πρόγραμμα.
  • Αλέξης Παπαχελάς
    Αλέξης Παπαχελάς
    Μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες εδώ στην Αθήνα, όπως έχετε πει, είναι από πού θα προκύψει ανάπτυξη. Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε βαθιά ύφεση και τα πράγματα δεν φαίνονται καλά.
  • Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Πιστεύω ότι η ανάπτυξη είναι η μεγαλύτερη πρόκληση και είναι ξεκάθαρο πως χωρίς ανάπτυξη είναι αδύνατον να πετύχει κανείς δημοσιονομική βελτίωση και την εκπλήρωση των κριτηρίων του σχεδίου. Καλύτερη ανάπτυξη σημαίνει πιο αξιόπιστη οικονομία, πιο ανταγωνιστική, καλύτερα προϊόντα, λιγότερη σπατάλη και ελεγχόμενο κόστος εργασίας. Κάποια από αυτά γίνονται, αλλά η ανάκτηση ανταγωνιστικότητας παίρνει χρόνο. Η Γερμανία, η πιο ανταγωνιστική χώρα της ΕΕ έκανε 8-10 χρόνια να κερδίσει αυτό το πλεονέκτημα στην ανταγωνιστικότητα, και σε αυτά τα 10 χρόνια χώρες όπως η Ελλάδα και άλλες έχασαν σε ανταγωνιστικότητα. Είναι λάθος ότι η επανάκτηση ανταγωνιστικότητας μπορεί να γίνει σε μια νύχτα. Αυτό συμβαίνει γιατί η συνεχής ανάπτυξη είναι καθοριστική, αλλά δεν μπορεί να έλθει αμέσως.
  • Αλέξης Παπαχελάς
    Αλέξης Παπαχελάς
    Υπάρχουν κάποιοι εδώ που πιστεύουν ότι δεν μπορούν να πέσει άλλο το κόστος ζωής, οι μισθοί επ’ αόριστο και ότι κάποια στιγμή η επιστροφή στην δραχμή θα είναι η μόνη λύση.
  • Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Αυτοί που το λένε αυτό δεν ξέρουν για τι πράγμα μιλάνε. Δεν μπορεί να υπάρχει κανείς που να πιστεύει ότι αυτό είναι ένα επιθυμητό σενάριο. Το χρέος της Ελλάδας είναι σε Ευρώ και δεν μπορεί να αλλάξει και τα πλεονεκτήματα της παραμονής της Ελλάδας στο Ευρώ είναι τεράστια. Βασικά τα 8-10 χρόνια που η Ελλάδα αναπτυσσόταν πάνω από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο και απολάμβανε όλα τα οφέλη της Ένωσης, όπως τα χαμηλά επιτόκια, ήταν χρόνια που η Ελλάδα εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο τη νομισματική ένωση. Η προσαρμογή που χρειάζεται τώρα, δεν θα εξαφανίσει όλα αυτά τα οφέλη. Μπορεί για 1-2 χρόνια να ακολουθηθεί ένας πιο αυστηρός και λιτός δρόμος αλλά σε τελική ανάλυση η Ελλάδα έχει μόνο να κερδίσει από την Ευρωζώνη και κανείς δεν σκέφτεται κάτι διαφορετικό.
  • Αλέξης Παπαχελάς
    Αλέξης Παπαχελάς
    Αυτό που έκανε ιδιαίτερη εντύπωση είναι όταν είπατε ότι θα πάρει τουλάχιστον μισή γενιά για να ανακτήσουμε το επίπεδο ζωής που είχαμε, για να επιστρέψουμε στην ανάπτυξη. Γιατί το πιστεύετε αυτό;
  • Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Η δυσκολία στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα δεν είναι λογιστική, χρειάζεται αναδιάρθρωση της οικονομίας, του Δημοσίου, του τρόπου συμπεριφοράς της κοινωνίας, των καταναλωτικών, εργασιακών και επενδυτικών συνηθειών. Το να γίνει αυτό σε διάστημα μισής ή του ενός τρίτου μίας γενιάς δεν σημαίνει ότι αυτά θα είναι χρόνια μιζέριας και πείνας. Θα είναι χρόνια μιας προσπάθειας που οι Έλληνες γνωρίζουν ότι είναι απολύτως απαραίτητη. Δεν θα επιστρέψουν στη διαβίωση των πατεράδων και των παππούδων τους, αλλά πρέπει να κάνουν μια ξεχωριστή προσπάθεια για να φέρουν τάξη και αξιοπιστία στην οικονομία. Πάντως, η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα με προβλήματα και πιστεύω ότι δεν πρέπει να υπερ-δραματοποιούμε ότι θα πάρει κάποια χρόνια.
  • Αλέξης Παπαχελάς
    Αλέξης Παπαχελάς
    Ξέρω ότι μελετάται και την πολιτική εκτός από την οικονομία και θέλω να ρωτήσω αν βλέπετε τον κίνδυνο του λαϊκισμού ή της δυσαρέσκειας της κοινής γνώμης, ίσως και διαδηλώσεις στην Ελλάδα ή σε κάποια άλλη χώρα που έχει πληγεί από την κρίση.
  • Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Ναι. Δυστυχώς υπάρχουν χώρες στην Ευρώπη όπου λαϊκίστικες και ξενοφοβικές συμπεριφορές γίνονται στόχος εκμετάλλευσης από πολιτικούς σχηματισμούς που κερδίζουν ποσοστά στις εκλογές στην Σουηδία, το Βέλγιο και την Ολλανδία. Δεν βλέπω κάτι τέτοιο στην Ελλάδα και με χαροποιεί ιδιαίτερα αυτό. Η πολιτικοί πρέπει να δείξουν υπευθυνότητα και γνώση των προβλημάτων της χώρα, είτε στην κυβέρνηση είτε στην αντιπολίτευση. Σίγουρα θα υπάρξουν λιγότερο λογικές αντιδράσεις αλλά ευτυχώς πιστεύω πως στην Ελλάδα τα μέτρα που πάρθηκαν μέσα στην χρονιά έγιναν κατανοητά και δεν έχουμε δει τέτοιες αρνητικές αντιδράσεις.
  • Αλέξης Παπαχελάς
    Αλέξης Παπαχελάς
    Οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι ο επόμενος έλεγχος του Φεβρουαρίου για την εξασφάλιση της δόσης του Μαρτίου είναι εξαιρετικά σημαντικός, ότι ο μήνας του μέλιτος τελείωσε και ότι οι εκπρόσωποι του Δ.Ν.Τ. και της Ε.Ε. θα είναι πολύ πιο σκληροί με την Ελλάδα. Το πιστεύετε αυτό ή μήπως υπάρχει ακόμη η καλή θέληση να προχωρήσουμε στους επόμενους μήνες με κάποια ευελιξία;
  • Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Όχι. Δε νομίζω ότι θα υπάρξει ιδιαίτερα διαλλακτική συμπεριφορά αλλά ούτε και αρνητική συμπεριφορά. Το Δ.Ν.Τ. και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Επιτροπή έχουν «στοιχηματίσει» την ίδια την αξιοπιστία τους υπογράφοντας την συμφωνία με την Ελλάδα. Θα επιδιώξουν έναν σοβαρό έλεγχο, θέτουν σε ρίσκο την ίδια τους την αξιοπιστία άλλωστε, οπότε η Ελλάδα δεν θα πρέπει να περιμένει ότι θα κάνουν τα στραβά μάτια αν κάτι δεν προχωρά σωστά. Από την άλλη, οι στόχοι που υπάρχουν στο πρόγραμμα, που θα ελεγχθούν τον Φεβρουάριο είναι εφικτοί και εξαρτάται αποκλειστικά από τους Έλληνες να είναι ο έλεγχος επιτυχής.
  • Αλέξης Παπαχελάς
    Αλέξης Παπαχελάς
    Τέλος, ποια είναι η συμβουλή σας στον Έλληνα πρωθυπουργό, την κυβέρνηση και σε εμάς όλους που περνάμε αυτή την δύσκολη περίοδο;
  • Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Η λέξη κλειδί για μένα είναι η εφαρμογή. Όπως είπα και στην πρώτη μου ομιλία στην Ελλάδα τον Ιούνιο η πραγματική πρόκληση είναι η εφαρμογή. Παραφράζω τον Ναπολέοντα που έλεγε ότι το παν είναι η εκτέλεση. Εφαρμογή δεν σημαίνει απλή ψήφιση νόμων, δεν σημαίνει μόνο συμφωνία σε νέους κανόνες, σημαίνει πραγματική αλλαγή στην δομή στον δημόσιο τομέα, την δημόσια διοίκηση και τις οικονομικές δομές. Η συμβουλή – αν μπορώ να δώσω μία – είναι να επικεντρωθείτε σε αυτό και είμαι σίγουρος πως τα αποτελέσματα θα έρθουν.
  • Αλέξης Παπαχελάς
    Αλέξης Παπαχελάς
    Με αυτή την προτροπή να σας ευχαριστήσω που ήσασταν μαζί μας απόψε.
  • Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Τομάσο Παντόα - Σκιόπα
    Παρακαλώ, κι ευχαριστώ κι εγώ.

Ο διάσημος Ιταλός οικονομολόγος και τραπεζίτης Tomasso Padoa-Schioppa που διετέλεσε υπουργός Οικονομικών της γειτονικής Ιταλίας και είναι σήμερα άμισθος σύμβουλος του Έλληνα πρωθυπουργού για θέματα Οικονομίας μιλά σε μία αποκλειστική τηλεοπτική συνέντευξη από την Νέα Υόρκη στους Νέους Φακέλους.